Capita selecta - juni 2009
Dysthymie
Symptomen en diagnose
Het belangrijkste kenmerk van dysthymie is volgens de DSM-IV een chronisch depressieve stemming die het grootste deel van de dag aanwezig is,
op meer dagen wel dan niet, gedurende tenminste 2 jaar.
Personen die lijden aan dysthymie omschrijven hun stemming als: verdrietig of terneergeslagen.
Bij kinderen uit dysthymie zich meer in irritatie dan in een depressieve stemming.
Van dysthymie wordt gesproken als tenminste 2 van de volgende symptomen lange tijd aanwezig zijn, gedurende 2 jaar voor
volwasse-
nen en 1 jaar voor kinderen. De symptomen mogen nooit langer dan 2 maanden afwezig zijn:
- Slechte eetlust of juist te veel eten
- Slaapgebrek of juist te veel slapen
- Gebrek aan energie of vermoeidheid
- Gering gevoel van eigenwaarde
- Slecht kunnen concentreren of besluiteloos zijn
- Gevoelens van hopeloosheid
- De symptomen mogen niet het gevolg zijn van de fysiologische effecten van alcohol of drugsgebruik of van een lichamelijke ziekte.
Andere diagnoses die de symptomen zouden kunnen verklaren worden uitgesloten:
- Een depressieve episode
- Manische episodes, gemengde episodes of hypomanische episodes
- Depressieve episoden afgewisseld met subklinische manische episoden (cyclothyme stoornis)
- Chronische psychotische stoornis, zoals schizofrenie of waanstoornis
Typen dysthymie
3 Typen dysthymie worden onderscheiden:
- Vroege dysthymie: de eerste symptomen van dysthymie treden op voor het 21ste jaar. Deze mensen hebben een grotere kans om later een depressieve episode te krijgen.
- Late dysthymie: de eerste symptomen treden op na het 20ste jaar.
- Dysthymie met atypische kenmerken: de afgelopen 2 jaar reageerde de stemming op gebeurtenissen,
of tenminste 2 van de volgende kenmerken zijn aanwezig:
- Flinke toename van het gewicht of de eetlust
- Langdurig slapen (hypersomnie)
- Zwaar gevoel in de ledematen
- Een langdurige gevoeligheid voor afwijzing met negatieve gevolgen voor het sociaal of maatschappelijk functioneren.
Onderscheid met andere stoornissen
Dysthymie en depressie zijn zeer nauw verwant. Het onderscheid is in sommige gevallen nauwelijks te maken.
- Uit onderzoek blijkt dat depressieve patiënten regelmatig met meer dan 1 subtype van depressie te maken krijgen. Om die reden wordt ook wel gesteld dat dysthymie en depressie verschillende fases zijn in een spectrum van stemmingsstoornissen met 1 oorzaak.
- Dysthymie wordt beschouwd als een minder ernstige stemmingsstoornis dan depressie (2 tot 5 symptomen in plaats van minimaal 5), maar kan door het chronisch verloop ernstige gevolgen hebben.
- Dysthymie onderscheidt zich van een cyclothyme stoornis door de afwezigheid van hypomane symptomen.
* Bron: Trimbos Instituut