Capita selecta - augustus 2005
door Brenda van Zet
Inleiding
Brenda is een jonge vrouw van 29 jaar. Als kind voelde zij zich een buitenbeentje,
werd veel gepest en was verlegen en stil. Haar vader was streng, emotioneel,
agressief en mishandelde haar. Haar moeder was echter lief, aanhan-
kelijk en ze voelde
zich veilig bij haar. Brenda lijdt sedert haar 18de jaar aan
paniekaanvallen, had veel last van angst en stressgevoelens en kon vaak moeilijk in
slaap komen. Toen zij in therapie kwam bij het CCGT in begin 2005 werd de diagnose:
'paniekstoornis met agorafobie' (DSM-IV 300.21) gesteld.
Verslag
Ik weet nog goed hoe het vorig jaar winter was. Langzaam zakte ik steeds verder terug door omstandigheden. Toen mijn moeder naar de ander kant van Nederland in een herstellingsoord terecht kwam zag ik het al helemaal niet meer zitten. Ik was somber, neerslachtig en had helemaal nergens meer zin in. Bovendien kwam ik heel moeilijk in slaap waardoor ik vaak te kort sliep en mezelf de volgende dag nog rotter ging voelen. Ik was constant bang en dacht elk moment dat ik gek zou worden en er niet meer bovenop zou kunnen komen. Dag in dag uit. Ik had het gevoel dat ik geleefd werd en kwam elke dag met moeite door. Op een gegeven moment was het ook zo erg dat ik zelfs de deur niet meer uit durfde. Dylen van school halen durfde ik niet eens. Het was nota bene om de hoek. Ook naar het winkelcentrum ging ik liever niet. Het liefst bleef ik gewoon lekker thuis want daar voelde ik me het veiligst.
Op een gegeven moment vond ik maar dat dit niet zo langer meer door kon gaan. Ik kon moeilijk zo mijn leven vergooien en dan ook nog eens die van Dylen en Laura. Dus besloot ik in therapie te gaan. Maar hoe? Want ik durfde nergens meer heen. Na lang zoeken vond ik het CCGT. Gelukkig was het eerste gesprek bij mij thuis, ik had me niet voor kunnen stellen hoe ik daar ooit heen zou moeten gaan. Het eerste gesprek ging inhoudelijk over waar ik allemaal last van had en wat een paniekstoornis allemaal inhield. Ik kreeg te horen dat ik huiswerk zou krijgen en dat ik heel veel zelf zou moeten doen maar dat er wel degelijk wat aan mijn probleem te doen is. Ook kreeg ik te horen dat we niet verder zouden ingaan op mijn verleden. Ik was daar ontzettend blij mee want wilde mijn probleem aanpakken en om elke keer terug te gaan naar mijn verleden schiet, naar mijn idee, toch niets op. Na het gesprek kon ik gelijk alles weer een stukje zonniger bekijken. We hadden afgesproken dat de volgende afspraak niet bij mij thuis zou zijn maar ik gewoon daar heen zou komen. Als het niet zou lukken ging de afspraak gewoon door bij mij thuis. Dit gaf mij een goed gevoel. Ik zou me niet de hele week zorgen gaan maken of in paniek zitten omdat ik daarheen zou moeten. Had me best wel druk gemaakt in de auto daar naar toe maar tot mijn grote verbazing zat ik een week later netjes bij therapie en niet bij mij thuis.
In het tweede gesprek hadden we afgesproken dat ik kleine stukjes zou gaan lopen naar het winkelcentrum en naar Dylan zijn school. De eerste paar keren dat ik dat ging proberen ging Laura mee want durfde het echt niet alleen. Uiteindelijk ging ik het alleen proberen. Met zweethanden liep ik naar school toe en had regelmatig met halen op het schoolplein paniek en voerde mijn ademhalingoefeningen diverse keren uit. Mezelf heel vaak moed moeten inspreken dat het helemaal goed zou komen en het zo weer over zou zijn. Nu ben ik zover dat ik zonder nadenken Dylan naar school haal en breng.
Het winkelcentrum was een stapje verder. Weet nog goed dat ik daar echt heen ging met trillende benen. Ook al was ik met Laura. Voor mijn gevoel was het zo ver van huis. Ik had het dan hartstikke moeilijk en dan was het ook nog eens hartstikke druk in de supermarkt. Mijn gedachte gingen dan veel te snel en zag het op zo'n moment echt niet meer zitten en wilde graag naar huis. Op zo'n moment dacht ik vaak: Even doorzetten meid. Je bent er nu toch dus zet even door. Alles is zo gedaan en ben je zo weer buiten. Kwam dan altijd afgepeigerd thuis maar was toch trots dat ik even had doorgezet. Na velen malen doorzetten is het uiteindelijk gelukt dat ik gewoon naar het winkelcentrum loop en de drukte me helemaal niet interesseert.
De volgende stap was de hond uitlaten in het park. Ik dacht dat nooit goed zou komen. Dat was en nog eens een eind lopen en het rondje in het park vond ik al helemaal niet klein. De eerste keer dat ik er kwam zijn we alleen tot het eerste veldje gelopen. Verder kon ik het niet opbrengen. Ik durfde het echt niet. Na een paar keer zijn we toch een rondje gelopen en ging het steeds beter. Toch had ik best wel vaak de zenuwen voordat ik er heen ging en wilde eigenlijk niet. Maar wederom mezelf moed in gepraat en mijn ademhaling oefeningen gedaan waardoor het elke keer toch goed ging. Gelukkig loop ik nu de rondjes heel gemakkelijk en soms loop ik er wel eens twee.
De eerste keren naar de dijk vond ik helemaal niets. Ik had het gevoel dat ik daar nergens heen kon als er wat gebeurde en hoe verder ik zou lopen hoe minder bereikbaarheid daar zou zijn. Wat ik nog goed weet is de eerste paar keren dat ik daar alleen liep met mijn hond. Ik durfde niet verder dan het bruggetje. Dan ging ik niet verder dan het tweede bruggetje enz. Na een paar keer oefenen toen het best wel goed ging, ging het ineens fout. Ik kreeg ineens paniek en wilde zo snel mogelijk naar huis. Eenmaal toen ik terugliep voelde ik me weer goed en vond mezelf stom dat ik het had opgegeven. Ik ben toen weer de andere kant opgegaan en ben nog een extra stuk gaan lopen. Tegenwoordig kan ik een uur met de hond buiten lopen en is er niets aan de hand. De lange stukken zijn nog niet gemakkelijk maar ik heb er alle vertrouwen in.
Voor mijn moeder moest ik een kaartje (flash card) maken met de dingen waarbij ik bij Laura meer aan had dan bij mijn moeder. Elke dag moest ik het lezen en tot mijn verbazing ging het een stuk beter en ging ik mijzelf veiliger voelen bij Laura dan bij mijn moeder.
Ook het slapen ging vanzelf steeds beter. Ik werd steeds minder paniekerig 's avonds en kwam veel meer tot rust. Uiteindelijk slaap ik zelfs voor 12.00 uur. En als er toch een avondje is omdat ik "gewoon" niet kan slapen ga ik me niet ongemakkelijk of paniekerig voelen.
Het autorijden naar therapie ging ook steeds makkelijker. Tijd om weer een stapje verder te gaan. Op een gegeven moment moest Laura een halve dag naar het ziekenhuis en ik wilde toch graag bij haar zijn om haar te steunen. Maar hoe zou ik dat nou kunnen redde? Met therapie geoefend naar het Noord-AA te rijden. Helaas ging dat stukje niet zo goed. Toen door naar het ziekenhuis en dat ging hartstikke goed. Ik was toen hartstikke blij dat ik mee kon naar het ziekenhuis. Eenmaal die dag had ik toch wel de zenuwen. Maar mezelf moed ingepraat dat het echt wel ging lukken. Na wat ademhalingen en zweterige handjes werd ik rustig en heb ik toch 3 uur in het ziekenhuis gezeten. Zo trots als dat ik was ben ik daarna met een vriendin van mij zomaar ineens naar het postkantoor in het industrieterrein geweest en vervolgens naar het keerpunt gereden. Eens per week oefenen we de stukjes en gaat het perfect. Het enige nadeel vind ik alleen dat we zelf geen auto hebben. Ik had dan 1 of 2 keer per dag kunnen oefenen en dan gaat alles ook gemakkelijker. Ik heb het gevoel dat ik er niet aan wen op deze manier. Elke week moet ik me namelijk opnieuw er toe dwingen en vind het toch elke keer in het begin een beetje eng.
Op de momenten dat ik nu paniek voel denk ik heel vaak laat het maar komen. Het komt toch wel weer goed en gelijk verdwijnt het dan weer. Meestal heb ik niet eens mijn ademhaling oefeningen nodig!
Ik ben ook helemaal niet somber meer en voel me veel beter dan een half jaar geleden. Ik heb geen moeite meer om de dag door te komen en kan weer van het leven genieten.
Ik ben weer veel ondernemender. Ik ga weer op visite, organiseer feestjes, ben begonnen met schilderen en ben ook weer aan het werk met een vriendin.
Ook heb ik er alle vertrouwen in, ook al weet ik hoe zwaar ik het nog krijg en veel uitdagingen moet aangaan, dat het allemaal goed gaat komen en ben niet bang voor een terugval. Want ik weet dat ook die ook weer goed komt.