Capita selecta - april 2010
Wat is bio-energetische analyse?
De reden dat de CCGT-redactie in 2010 de aandacht voor persoonlijkheidsstoornissen de Bio-Energetica analyse heeft opgenomen,
komt omdat deze therapie zich vooral richt op de non-verbale periode van iemands leven van de eerste vijf jaar na de geboorte.
De Bio-energetische Analyse is een psychotherapeutische methode, die zich niet alleen richt op iemands psychische problemen, maar ook op de geblokkeerde
beweeglijkheid in diens lichaam. Een belangrijke vooronderstelling is dat er geen fundamentele scheiding is tussen lichamelijke en psychische
energieprocessen. Uitgangspunt is dat onze (relationele) basis gevormd wordt in de eerste levensjaren en iemands levensgeschiedenis vastligt
in het lichaam en de geest, waarbij pijnlijke levenservaringen 'opgeslagen' worden in het lichaam in de vorm van chronische spierspanningen.
Dit leidt tot minder beweeglijkheid en energie, spanningen in het lichaam maar ook bijvoorbeeld in relaties en werk.
Het Nederlands Instituur voor Bio-eneregtische Analyse.
Een periode zoals Sigmund Freud meer dan 100 jaar geleden al terecht aangaf: Als de meest kwetsbare periode voor de uiteindelijk ontwikkeling
van iemands persoonlijkheid.
Een periode waar de good-enough mother (Donald Winnecott), de rapprochement fase of de individuatie-separatiefase (Margaret Mahler)
een zeer belangrijke rol spelen die uitein-
delijk iemands persoonlijkheid - en alle problemen die daar mee samenhangen - belangrijk vormt
en tot uitdrukking komt in diverse karaktereigenschappen en het sociaal gedrag naar anderen toe.
Het is vooral Alexander Lowen die (met de bio-energetica) gewezen heeft op het grote belang van een integratie van het Ego en het lichamelijk Zelf.
Een belangrijke integratie die bij de diverse persoonlijkheidsstoornissen vaak onvoldoende heeft plaatsgevonden.
Bio-energetische Analyse
In therapie wordt vanuit het hier en nu letterlijk stilgestaan bij de karakteristieke houding, die iemand in zijn leven heeft gevormd,
en de mogelijkheden, beperkingen en problemen die dat geeft.
Doel van Bio-energetische Analyse is om van hieruit weer in beweging te komen en oude patronen los te laten en met nieuwe mogelijkheden en
inzichten verder te gaan.
Hiertoe is binnen de Bio-energetische Analyse een specifiek onderscheiden theorie ontwikkeld over de functies van lichaam en geest en de relatie
tussen de verschillende niveaus van cognitieve, emotionele, lichamelijke en energetische ervaringen. De Bio-energetische Analyse onderscheidt
zich van andere vormen van psychodynamische theorieën vanwege de lichamelijke aspecten van haar theoretische benadering en haar actieve
specifieke therapeutische interventies met betrekking tot het lichaam. Een ander belangrijk verschil is het werken op dieptepsychologisch
niveau met onder meer de dynamiek van weerstand, overdracht en tegenoverdracht en het grote belang van de relatie tussen cliënt en therapeut
in het therapeutisch proces.
Mensvisie
Om zich te kunnen ontwikkelen heeft een kind een aantal basisvoorwaarden nodig zoals o.a. voeding, bescherming, begrenzing, steun, en liefde.
Als een kind uiting kan geven aan alles wat het beleeft en beweegt en dit met waardering en respect ontvangen wordt, kan het opgroeien tot een
volwassene die zijn eigen behoeften kan vervullen. Het uiten van deze emoties is nodig om het verdriet, de frustratie kwijt te raken en te kunnen herstellen.
In onze cultuur hebben we echter veel moeite met uitingen van huilen, schreeuwen, angst enz. Als een kind geen toestemming van de omgeving
krijgt om deze emoties te uiten, wordt dit ervaren als afwijzing.
Om de afwijzing en verdriet daarover te voorkomen, zal een kind zich aanpassen aan de verwachtingen van z'n omgeving, door zijn gevoelens en lijf te beheersen.
De prijs van deze beheersing kan bijvoorbeeld chronische spierspanning zijn of beperking in vrijheid van ademhaling.
Hierdoor kan niet alle energie vrij worden gebruikt en heeft een mens minder mogelijkheden van het leven te kunnen genieten.
Manier van werken
In de Bio-energetische Analyse worden de lagen van afweer bestudeerd en de levens-
ervaring van het individu geanalyseerd en zorgvuldig
doorgrond en gerelateerd aan iemands karakter- c.q. lichaamsstructuur. Deze structuur is te omschrijven als een samenhangend geheel van
opvattingen, gedragspatronen, gevoelens en functioneren van het lichaam, dat gezien moet worden als reactie/defensie van elk individu op
zijn/haar levensomstandigheden en de levensperiode waarin deze reactie is gevormd.
Hiervoor moeten de lagen van afweer begrepen worden als een ontwikkelingsproces. De therapeut kan iemand helpen begrijpen hoe zijn attitude
geconditioneerd is. De onderdrukte gevoelens kunnen bereikt worden door de samengetrokken spieren te mobiliseren, die de expressie ervan in
bedwang houden en blokkeren. Hiertoe kan gebruik worden gemaakt van specifieke bio-energetische oefeningen als ook aanraking.
Het alleen werken aan spierspanningen zonder analyse van de psychische lagen van afweer of oproepen van een onderdrukt gevoel kan wel
opluchting geven, maar geeft niet direct inzicht. Juist de analyse is belangrijk ten behoeve van veranderingen in het dagelijks functioneren
van iemand, zodat de ontwikkeling naar zelfverwerkelijking plaats kan vinden.
Links
http://www.NIBA.NU
EFBA-P - European Federation for Bioenergetic Analysis Psychotherapy- De Europese vereniging van landelijke Bioenergetische verenigingen in Europa
met 15 leden.
http://www.bioenergeticanalysis.net
IIBA = International Institute for Bioenergetic Analysis - De wereld organisatie van de Bioenergetische Analyse, gevestigd in
Zwitserland.
http://www.bioenergetic-therapy.com
NAP - Nederlandse Associatie voor Psychotherapie- Koepel in Nederland van het EAP voor psychotherapie modaliteiten die
niet in het BIG register zijn opgenomen. Bewaakt voor Nederland de kwaliteit van
therapeuten via het Europees Certificaat Psychotherapie (ECP).
http://www.nap-psychotherapie.com
EAP - European Association for Psychotherapy - De Europese koepel voor alle Psychotherapie modaliteiten.
http://www.europsyche.org
NVLP Nederlandse afdeling van de European Association for Body-Psychotherapy http://www.nvlp.nl