door Simon Baron-Cohen
Waarom zijn sommige mensen kwaadaardig, gewelddadig en wreed tegen anderen? Simon Baron-Cohen, een van de meest vooraanstaande wetenschappers op het gebied van autisme en psychopathologie, toont
aan dat dit komt door een gebrek aan empathie. Dit gebrek heeft een neurologische basis: in het brein van sommige mensen vinden chemische reacties plaats die het fysiek onmogelijk maken zich in
anderen te verplaatsen en anderen als volwaardige mensen te zien, met eigen gedachten en gevoelens. Bij verschillende stoornissen
speelt dit gebrek aan empathie een rol, zoals bij borderline-persoonlijkheidsstoornis, narcisme en psychopathie.
* Uitgeverij: Nieuwezijds - ISBN 978 90 5712 3436 - prijs € 19,95
Voor het eerst is er in de Nederlandse taal een boek gepubliceerd waarin twee ervaren gz-psychologen helder uitleggen wat het resultaat van psychologisch onderzoek nu werkelijk over een kind of jongere (tot 18 jaar) zegt.
Kinderen van tegenwoordig worden continu getest om te beoordelen of een kind zich volgens de norm of het gemiddelde ontwikkelt. Een psychologisch onderzoek wordt verricht wanneer een 'gewone' test (denk bijvoorbeeld aan de Cito-toets) niet genoeg informatie geeft over de leermogelijkheden en vaardigheden van kinderen, of wanneer de resultaten van een kind sterk wisselen. Dan kan er besloten worden om een intelligentieonderzoek, neuropsychologisch onderzoek, persoonlijkheidsonderzoek of didactisch onderzoek bij het kind af te nemen.
Maar wanneer wordt welk onderzoek ingezet, en door wie? Hoe kan het kind het beste worden voorbereid op het onderzoek? Welke uitslagen zijn er te verwachten? Hoe kunnen de resultaten geïnterpreteerd worden en hoe kan er op basis van deze resultaten het beste gehandeld worden in de klas, de behandelpraktijk of thuis? Op deze - en meer - vragen geeft Psychologisch onderzoek bij kinderen antwoord.
Dit handzame naslagwerk is een waardevolle bron voor ouders, leerkrachten en zorgprofessionals. De vele praktijkvoorbeelden en het heldere taalgebruik maken het boek leesbaar en herkenbaar. Bovendien biedt het boek hulpverleners en leerkrachten praktische handvatten om met ouders te communiceren over het psychologisch onderzoek van hun kind.
Drs. Rian Bierlaagh is orthopedagoog en gz-psycholoog.
Drs. Frank Ruiters is kinder- en jeugdpsycholoog NIP, gz-psycholoog, schoolpsycholoog en hoofdredacteur van de website Psycholoog.net.
Te bestellen via de uitgever Lannoo Campus, bol.com of de boekwinkel, (tijdelijk tot februari 2012: € 15,99).
* Bron: psycholoog.net - 15 december 2011
door M.H.M. de Wolf
In de afgelopen jaren is de psychoanalyse een referentiekader geworden waarbinnen een grote verscheidenheid aan behandelingen past. Dit boek biedt een uitgebreid overzicht van de individuele psychoanalytische behandelingen. Centraal staan de theorie en techniek van het veranderingsproces dat een cliënt binnen een psychoanalytische behandeling doormaakt.
Psychoanalytische behandelingen bestaat uit twee delen. In deel 1 wordt het veranderingsproces en de invloed van therapie hierop besproken. Deel 2 beschrijft de verschillende vormen van behandeling, van kort- naar langdurend en van hoog- naar laagfrequent. De auteur geeft bij alle behandelingen een wetenschappelijke verantwoording, maar de nadruk ligt op de praktijk: aan de hand van uitgebreide casussen krijgt de lezer een goed inzicht in het daadwerkelijke verloop van behandelingen.
Het boek is geschikt voor psychotherapeuten, psychologen en psychiaters (in opleiding). Psychoanalytische behandelingen sluit aan bij het boek Inleiding in de psychoanalytische psychotherapie, dat een overzicht geeft van de verschillende psychoanalytische stromingen. Samen vormen de boeken een compleet naslagwerk van de actuele psychoanalyse. Dr. M.H.M. de Wolf is klinisch psycholoog, psychotherapeut en psychoanalyticus. Hij is als bestuurder verbonden aan het Nederlands Psychoanalytisch Instituut. Daarnaast is hij hoofdopleider van de opleiding psychotherapie te Amsterdam en opleider bij verschillende psychoanalytische opleidingen.
* Uitgeverij: Coutinho - ISBN / 9789046902622 -juni 2011 - prijs € 49,50
door C. Verdellen, J. v. d. Griendt, S. Kriens, Ilse v. Oostrum
Tics is een behandelprotocol voor kinderen van 7-13 jaar met ticstoornissen en het syndroom van Gilles de la Tourette.
Het protocol bestaat uit een set: Therapeutenboek en Werkboek voor kinderen. In het Therapeutenboek staat theoretische achtergrond bij het protocol en houdt de therapeut aantekeningen bij per sessie. Het Werkboek voor kinderen is ook los verkrijgbaar.
In dit protocol worden twee behandelmethoden voor ticstoornissen beschreven:
Exposure en responspreventie: twee trainingsbijeenkomsten gevolgd door tien feitelijke behandelbijeenkomsten
Habit reversal: tien bijeenkomsten
Exposure en responspreventie richt zich op alle tics tegelijkertijd. Door tics langdurig tegen te houden krijgt het kind de gelegenheid te wennen aan onaangename premonitore sensorische sensaties (ticalarmen), die vaak voorafgaan aan de tic en verminderen door het ticgedrag uit te voeren. Deze behandeling wordt toegepast als het kind meerdere verschillende tics heeft, zoals in het geval van het syndroom van Gilles de la Tourette.
Bij habit reversal worden tics één voor één aangepakt door bewustwording van de tic, waarna een met de tic onverenigbare respons wordt aangeleerd die de tic moet voorkomen. Deze behandelmethode is geschikt als het kind lijdt aan één of enkele tics.
Tijdens de behandeling krijgt het kind huiswerk; het Werkboek voor kinderen is geïllustreerd. Ook de ouders worden bij de behandeling betrokken door dagelijks tics te registreren, samen met hun kind te oefenen en te helpen de bewustwording van het kind te bevorderen. Zo spelen zij een rol in het motiveren van hun kind voor de behandeling. Het protocol gaat ook in op overgebleven tics. De therapeut maakt een plan om terugval te voorkomen, en aan het einde van de behandeling ontvangt het kind het ticdiploma.
* Uitgeverij: Boom - ISBN / 9789461055033 - juni 2011 - prijs € 42,50
door Martine Delfos
In Een vreemde wereld beschrijft Martine F. Delfos op heldere en inzichtelijke wijze wat autisme behelst. Extra aandacht besteedt zij aan kinderen en volwassenen met een autistismespectrumstoornis, ass, die een normale of bovengemiddelde intelligentie hebben.
Martine Delfos schetst een omvattend beeld waarin alle aspecten van autismespectrumstoornissen in één verklarend model ondergebracht zijn, van het 'niet begrijpen van grapjes', gebrek aan tijdsbesef, obsessies tot en met de 'behoefte alles hetzelfde te houden en geen veranderingen te accepteren'. Zij introduceert als basisbegrip het socioschema. Dit socioschema behelst de bewuste en onbewuste kennis van zichzelf, hoe men in de wereld staat en hoe men in relatie tot anderen staat. De wijze waarop zich dat bij mensen met autismespectrumstoornissen ontwikkelt, heeft de MAS1P tot gevolg, de regenboog aan mentale leeftijden binnen één persoon. Dit wordt uitvoerig behandeld.
Een vreemde wereld biedt tegelijk een stand van zaken van de wetenschap, omdat het wetenschappelijk onderzoek erin verwerkt is en in iedere druk recent onderzoek opgenomen wordt.
Met zijn dimensionele model loopt het vanaf de eerste editie in 2001 reeds vooruit op de dsm-v die in 2012/2013 verwacht wordt, waarin autisme onder neurodevelopmental disorders zal worden opgenomen. In deze negende druk wordt aandacht besteed aan de wijze waarop de DSM-V autismespectrumstoornissen zal beschrijven.
Een vreemde wereld biedt inzicht in autisme en handvatten voor de behandeling van de verschillende aspecten van autisme, zodat de kwaliteit van leven voor mensen met een autistische stoornis verbeterd kan worden.
* Uitgeverij: SWP - ISBN / 9789088502187 - april 2011 - prijs € 39,95
.
door Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
Deze richtlijn is een landelijk geldende, optimale beschrijving van de best mogelijke zorg voor de patiënt, bedoeld om zorgverleners te ondersteunen bij de klinische besluitvorming. De richtlijn berust op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, ervaringskennis en aansluitende meningsvorming door beroepsbeoefenaren en patiënten.
De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) heeft het initiatief genomen voor de ontwikkeling van deze richtlijn om daarmee psychiaters die een keuring uitvoeren in opdracht van het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR), te voorzien van informatie en een methode om tot een zorgvuldig klinisch oordeel te kunnen komen. Met deze richtlijn denkt de NVvP een grote bijdrage te hebben geleverd aan zowel nauwgezet keuringsonderzoek ten dienste van de verkeersveiligheid in Nederland, als aan een goed onderbouwd klinisch oordeel waarop gekeurden moeten kunnen rekenen.
* Uitgeverij: de Tijdstroom - ISBN / 9789058981981 - maart 2011 - prijs € 20,00
door Roos Vonk
Het lijkt zo gevoelig en authentiek: 'je gevoel volgen' en 'niet over je grenzen gaan'. Maar het ís vaak gewoon je zin doordrijven en in een klein beperkt wereldje blijven. In het verlangen naar eigenheid zijn we te veel met onszelf bezig, terwijl dat niet eens zelfkennis oplevert. Je wordt wijzer en vrijer door om je heen te kijken.
Met haar scherpe en luchtige observaties, ondersteund door recent psychologisch onderzoek, haalt Roos Vonk onze illusies over onszelf een voor een onderuit. Hoe we in groepen beslissingen nemen waar niemand het in z'n hart mee eens is, ook al menen we nog zo onafhankelijk te zijn. Hoe de passie verdwijnt in een goede relatie, en waarom het helpt als je een foute man hebt. Of bent. Waarom macht de creativiteit bevordert en denken aan seks juist niet. De lol van leedvermaak, en waarom meer verdienen dan anderen gelukkig maakt. Het domme onbewuste, dat per ongeluk plagiaat pleegt, ons verzoent met verkeerde keuzes, en onze misstappen verfraait zodat we er niets van leren.
Door de luchthartige en onderhoudende stijl van dit boek herkennen we met plezier onze eigen gebreken. Zo krijgen we een gezonde dosis zelfrelativering toegediend. Prikkelend voor iedereen die meer inzicht wil in zijn eigen en andermans blinde vlekken en verborgen bedoelingen.
* Uitgeverij: Sciptum - ISBN / 9789055948185 - juni 2011 - prijs € 18,95
door Nienke Jabben en Baer Arts
Een bipolaire stoornis is een ernstige stemmingsstoornis die wordt gekenmerkt door het veelal afwisselend optreden van manische, depressieve en gemengde episoden. De kans op tijdens het leven een bipolaire stoornis te ontwikkelen wordt in Nederland geschat op bijna 2 procent.
In Bipolaire stoornis beschrijven Jabben en Arts de diagnostiek en bewezen effectieve vormen van behandeling. Daarbij komen niet alleen behandelingen met medicatie aan bod, maar ook vormen van zelfmanagement. Door de vele voorbeelden kan de informatie ook direct in de praktijk worden toegepast.
* Uitgeverij: Hogrefe - ISBN /9789079729432 - juni 2011 - prijs € 29,50
door David J. Wallin
Wetenschappelijk onderzoek naar gehechtheid heeft een schat aan kennis opgeleverd over ouder-kindrelaties, het innerlijke leven en psychische stoornissen. De gehechtheidstheorie is daarmee het dominante paradigma geworden in de hedendaagse ontwikkelingspsychologie. Geen enkele andere theorie vertelt ons meer over hoe we worden en wie we zijn.
Studies naar de rol van gehechtheid bij de ontwikkeling van jonge kinderen leren ons welk soort therapeutische relatie het meest geschikt is om een veranderingsproces op gang te brengen. Gehechtheidsonderzoek biedt inzicht in de psychische misère die aanleiding vormt om in therapie te gaan.
In dit boek maakt David Wallin duidelijk hoe therapeuten in de praktijk gebruik kunnen maken van gehechtheidsonderzoek.
David J. Wallin is klinisch psycholoog met een eigen praktijk in Californië.
'Verplichte en dankbare leesstof voor iedere psychotherapeut' - Daniel Goleman 'Complexe concepten worden zorgvuldig uit de doeken gedaan en briljant geïllustreerd met klinische voorbeelden' - Peter Fonagy
* Uitgeverij: Niewezijds - ISBN / 9789057123023 - maart 2010 - prijs € 49,95
door J. Jolles
Welke factoren bepalen individuele verschillen in schoolprestaties en cognitief functioneren? Welke verschillen in de hersenontwikkeling zijn er tussen jongens en meisjes? Waarom hebben tieners het zo moeilijk met plannen en kiezen en waarom nemen ze zo makkelijk risico's? Welke rol speelt de omgeving en welke rol speelt de biologie in de ontwikkeling van mensen? Het boek 'Ellis en het verbreinen. Over hersenen, gedrag & educatie' geeft visies op onderwijs en opvoeding vanuit de invalshoek van 'brein en leren'.
Het is geschreven door Jelle Jolles die vrijdag 17 september zijn oratie houdt als hoogleraar Hersenen, Gedrag & Educatie: Educational Neuropsychology. Jolles, tevens directeur van het onderzoeksinstituut LEARN! en het Centrum Brein & Leren in Amsterdam, illustreert met zijn boek zijn oproep tot een actieve dialoog tussen de praktijk en de wetenschap.
Ellis en het verbreinen gaat in op de ontwikkeling van kinderen en adolescenten tot in de volwassenheid. Jolles beschrijft fascinerende inzichten uit de hersenwetenschap en gaat in op bijdragen van biologie versus omgeving. 'Wij passen ons als mens aan aan een veranderende omgeving. De hersenen stellen ons daartoe in staat. Ze zijn essentieel voor het leren, voor het geheugen, voor sociaal gedrag en voor ons denken en beleven,' aldus Jolles. Gelukkig is beslist niet alles biologisch bepaald. Het functioneren van de mens wordt voor een belangrijk deel gevormd door de omgeving.
Bij kinderen en jeugdigen zijn het dan ook vooral ouders en school die vormend zijn voor hun ontwikkeling. Naast biologie is het daarom de 'steun', de 'sturing', en 'de inspiratie' van ouders en docenten die verantwoordelijk is voor hun talentontwikkeling. De 'Ellis' in de titel verwijst naar Alice in Wonderland: Ellis is daarmee een symbool voor interesses en motivatie, voor uitgedaagd worden, voor creativiteit en voor het denken.
Het 'verbreinen' staat voor de ontwikkeling van kind via adolescent tot volwassene en om de verandering van diens hersenen zowel als diens psychologisch functioneren. Maar ook staat dit woord voor een verandering van de manier waarop volwassenen zouden moeten aankijken tegen kinderen en jeugdigen. Ook samenleving en wetenschap dienen te verbreinen, aldus de auteur.
* Uitgeverij: Neuropsych Pub. - ISBN / 9789075579536 - maart 2011 - prijs € 22,00
door Ad Dekkers
Psychotherapie staat niet alleen in dienst van het reduceren van symptomen, maar vooral van het herstellen van de menselijke waardigheid. Waardigheid steunt op een rijk en gevuld innerlijk, op een breed ontwikkeld oordeelsvermogen, op een uitgewogen daadkracht en ten slotte op een zorgvuldige bezinning op de eigen bestemming. Ad Dekkers onderzoekt in dit boek in systematisch opgebouwde oefeningen de bouwstenen voor een psychotherapie van de menselijke waardigheid. Welke interventies zijn werkzaam en waarom? En leiden zij naar het gewenste doel?
De oefeningen, die ontworpen zijn voor groepsverband, leveren de bodem voor een eigen oordeelsvorming en positiebepaling in de psychotherapie. Het groepsproces wordt gebruikt om het '(al te) individuele' op te tillen naar het 'algemeen geldige'. Het boek is bestemd voor opleidingsgroepen van psychotherapeuten en verder voor alle andere opleidingsgroepen die er profijt van kunnen hebben.
Actieprijs (t/m 25 juni 2011) 38.50 euro
* Uitgeverij: Christofoor - ISBN / 9789060386576 - maart 2011 - prijs € 45,50
door K. Jonker, M. Blom en F. Peeters
Interpersoonlijke psychotherapie (IPT) is een kortdurende vorm van psychotherapie voor de behandeling van depressie. In dit boek
worden enkele belangrijke peilers van IPT besproken zoals de relatie tussen hechting en het ontstaan van psychopathologie en die
tussen het optreden van life events en depressie. Daarnaast is er aandacht voor de relatie van stemmingsstoornissen en het
stresssysteem en de gevolgen die een verstoring in een sociaal netwerk met zich mee kan brengen. De ruggengraat van het boek is
het hoofdstuk 'De praktijk'. Op de bijbehorende dvd zijn belangrijke onderdelen van de therapie door ervaren therapeuten voorgedaan.
* Uitgeverij: BSL - ISBN /9789031389681 - juni 2011 - prijs € 27,50
door Annelien Duits en Bernd Leplow
De ziekte van Parkinson is een van de meest voorkomende aandoeningen van het zenuwstelsel. Bekende kenmerken zijn een voorovergebogen houding, een starre gezichtsuitdrukking en beven. Minder bekend, maar zeker niet minder belastend, zijn angst, depressie, apathie, cognitieve stoornissen en dementie.
Hierdoor wordt er bij de behandeling van Parkinson steeds meer een beroep gedaan op (neuro)psychologen. In de ziekte van Parkinson beschrijven Duits en Leplow de diagnostiek en behandeling van Parkinson. Daarbij gaan zij ook in op interventie als psycho-educatie en cognitieve training.
* Uitgeverij: Hogrefe - ISBN /9789079729401 - mei 2011 - prijs € 29,50
door Kristin Neff
Compassie hebben met anderen, dat lukt meestal wel. Maar compassie hebben met jezelf is vaak een stuk moeilijker. Dat ontdekte psychologe en boeddhist Kristin Neff na haar pogingen om los te komen van de problematische relatie met haar vader. Steeds weer belandde ze bij verkeerde mannen en in relaties die haar niet gelukkig maakten, totdat ze besefte dat ze pas liefde kon geven als ze zichzelf liefhad. Zelfcompassie gaat volgens Kristin Neff om drie dingen: begrip voor jezelf als je het moeilijk hebt, acceptatie dat lijden onvermijdelijk deel uitmaakt van het leven, en het onder ogen zien van je eigen emoties, zonder te oordelen.
* Uitgeverij: De Bezige Bij - ISBN /9789023458654 - mei 2011 - prijs € 19,90
door M. Appelo
Waarom is het zo moeilijk om ongezonde gewoontes te veranderen? Waarom kampen zo veel mensen blijvend met psychische en relationele problemen? Het gelaagde brein geeft antwoord op de vraag welke consequenties kennis over onze hersenen heeft voor het werken aan gedragsverandering. Het boek biedt een stappenplan voor reflectie en discipline, waarmee je op nuchtere wijze de balans op kunt maken en vervolgens kunt besluiten om je gedrag al dan niet te veranderen.
Het gelaagde brein is goed te gebruiken als zelfhulpboek. Daarnaast kunnen hulpverleners die van een nuchtere, korte en krachtige aanpak houden er heel goed mee uit de voeten.
Martin Appelo is gezondheidszorgpsycholoog en gedragstherapeut. Hij werkt als docent, trainer, therapeuten supervisor bij Cure & Care Development, Het Behouden Huys en de Rijksuniversiteit Groningen.
* Uitgeverij: Boom - ISBN /9789461053015 - april 2011 - prijs € 22,95
door Tobias Beer
Cognitieve gedragstherapie bij jongeren met een eetstoornis is een protocol voor de behandeling van jongeren tussen de 10 en 20 jaar met een eetstoornis. Het protocol bestaat uit een praktische handleiding voor de behandelaar en een aansprekend werkboek voor de jongere.
De handleiding beschrijft voor de verschillende behandelfasen een reeks van mogelijke technieken, waaruit de therapeut kan kiezen. Een theoretische onderbouwing van het behandelprotocol, een overzicht van empirisch onderzoek en een bespreking van gebleken behandelresultaten van verschillende behandelmethoden gaan hieraan vooraf. Het werkboek informeert de jongere over eetstoornissen en bevat opdrachten en oefenmateriaal. Het werkboek wordt los van de handleiding aangeboden.
Een protocol dat bruikbaar is voor de behandeling van zowel jongeren met anorexia nervosa, boulimia nervosa als een eetstoornis niet anders omschreven, is niet eerder verschenen in Nederland.
Geschikt voor psychologen, orthopedagogen, psychiaters en andere hulpverleners.
Dit protocol verschijnt in de Kind en Adolescent Praktijkreeks. Een reeks met heldere en gefundeerde informatie over stoornissen en behandelmethoden voor kinder- en jeugdpsychologen, orthopedagogen, kinder- en jeugdpsychiaters en andere hulpverleners. In iedere uitgave komt een behandelmethode aan de orde.
* Uitgeverij: Bohn - ISBN /9789031387618 - maart 2011 - prijs € 38,50
door Paul Camp
Cognitieve animatietherapie is het eerste boek waarin deze vernieuwende vorm van psychotherapie wordt beschreven. Een belangrijk uitgangspunt van de therapie is dat problemen waarmee cliënten te kampen hebben, zich in veel opzichten gedragen alsof ze een eigen leven leiden. De behandeling is er in eerste instantie op gericht dat cliënten hun identificatie met het probleem verminderen. Door het probleem met concrete middelen - onder meer interactieve computeranimaties - in kaart te brengen, leren cliënten strategieën herkennen en denkfouten verminderen. Daarnaast besteden therapeuten veel aandacht aan het leren voorzien in de vaak verwaarloosde behoeften die aan het probleem ten grondslag liggen.
Paul Camp voegt met de introductie van de evolutionaire functietheorie een nieuwe dimensie toe aan de psychotherapie. Uitgangspunt is daarbij dat achter alle gedachten, emoties en gedrag een 'goede bedoeling' schuilgaat die wordt ingegeven door evolutionaire processen. De theorie leidt tot nieuwe interventies, biedt een betere verklaring voor de werkzaamheid van bestaande interventies en integreert vrijwel alle vormen van reguliere psychotherapie in een logisch model.
Cognitieve animatietherapie is toepasbaar bij alle soorten problematiek en voor cliënten van alle leeftijden. Paul Camp heeft hiermee, in heldere bewoordingen en geïllustreerd door verschillende praktijkvoorbeelden, een inspirerend handboek geschreven, dat iedere hulpverlener, (ortho)pedagoog, psycholoog, student, beginnend of gevestigd therapeut gelezen moet hebben.
* Uitgeverij: SWP - ISBN /9789088501555 - mei 2011 - prijs € 55,00
door Marko van Gerven, Christa van Heek-van Tellingen
Dit boek benadert depressie vanuit een fenomenologische en systeembiologische achtergrond. Fenomenologisch wordt vanuit patroonherkenning recht gedaan aan individuele factoren die het ontstaan en beloop van depressie beïnvloeden. Systeembiologisch worden de vele risicofactoren op depressie gerangschikt naar vier verschillende biologische niveaus. Elk van deze niveaus beschikt over herstelmechanismen. Het bevorderen van deze herstelmechanismen is vanuit een integraal psychiatrische visie belangrijk. Samen met de ontwikkelingsgeschiedenis van de patiënt kan een op de patiënt toegesneden beeld van diagnose en therapie ontstaan. Om zelfherstellende mechanismen optimaal te gebruiken is casuïstiek toegevoegd en zijn verschillende bewezen integrale behandelingsvormen ingedeeld in tabellen per systeemniveau. De auteurs geven met deze studie een integraal psychiatrisch antwoord op het gevaar van 'kookboek'-behandeling van depressieve stoornissen.
Het boek richt zich op psychiaters, psychologen, psychotherapeuten, huisartsen, studenten geneeskunde en psychologie en paramedici met interesse voor integrale gezondheidszorg.
* Uitgeverij: SWP - ISBN /9789088502286 - mei 2011 - prijs € 19,90
door Henk Hermans
Rationeel-emotieve therapie (RET) is een zeer praktische en effectieve therapievorm die aan populariteit wint. Zowel in therapieën als bij coaching is RET een handig hulpmiddel. Bij RET wordt uitgegaan van een sterk verband tussen gedachten en emoties.
Volgens grondlegger Albert Ellis zijn het niet de problemen zelf waar we het moeilijk mee hebben, maar de manier waarop we er tegenaan kijken (onze 'basisassumpties'). Voor degene die RET gaat toepassen is het belangrijk om de basisassumpties te kennen, omdat ze tijdens de therapiesessie aan de orde kunnen komen.
In dit handboek over RET vindt een coach, psycholoog of psychotherapeut alles wat hij zoekt, van praktijk tot theorie. Hierbij ligt de nadruk op de toepassing van RET in verschillende situaties, maar ook komt de lezer meer te weten over de theoretische achtergrond van dit onderwerp.
* Uitgeverij: Boom - ISBN /9789461052346 - mei 2011 - prijs € 24,90
door Harald Merckelbach
Neem dit: man wordt van fiets gereden door automobilist. Die zegt: ik had een epileptische aanval en verloor de macht over het stuur. Een
tragisch ongeval, lijkt het. Maar wat blijkt dan? Fietser en automobilist hadden al een tijd behoorlijke ruzie. De feiten van het ongeval
blijven hetzelfde. Toch gaan we de situatie compleet anders beoordelen: dat kan toch geen toeval meer zijn? Het is een bonte stoet van
slaapwandelaars, schizofrene patiënten, dronken verdachten, beroepsoplichters, fantasten, en zelfingenomen dokters die Harald
Merckelbach in 12 spannende hoofdstukken ten tonele voert. Ze laten zien hoe mensen zichzelf en elkaar kunnen bedriegen. En hoe gevaarlijk het is om te vertrouwen op ons geheugen en onze waarneming.
Harald Merckelbach is hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Maastricht en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). HP-De Tijd rekende hem in 2007 tot de 100 invloedrijkste Nederlanders. In 2008 kreeg Merckelbach de NIP-Van Gorcum mediaprijs toegekend voor zijn columns, radiocommentaren en populaire artikelen. Regelmatig treedt hij als getuige-deskundige op in strafzaken. Behalve voor wetenschappelijke tijdschriften, schrijft hij ook voor misdaadtijdschrift Koud bloed.
* Uitgeverij: Contact - ISBN /9789025436018 - april 2011 - prijs € 29,95
door Mariëtte Huizinga & Diana Smidts
Om in het dagelijks leven zelfstandig en efficiënt te kunnen functioneren, moeten we ons gedrag in goede banen leiden. Bijvoorbeeld om op tijd te komen voor een afspraak, om het gevoel van teleurstelling te onderdrukken bij een cadeautje dat tegenvalt, of om vooruit te denken bij een opdracht. De vaardigheid om gedrag in goede banen te leiden, is afhankelijk van denkprocessen die ook wel 'executieve functies' worden genoemd.
Naarmate kinderen ouder worden, kunnen ze steeds beter en zelfstandiger hun gedrag sturen. Toch zijn er ook kinderen bij wie dat allemaal niet zo soepel verloopt. Wanneer er sprake is van problemen met executieve functies zijn de gevolgen daarvan meestal ingrijpend. Niet alleen voor het kind zelf, maar ook voor zijn omgeving.
Gedrag in uitvoering is bedoeld voor iedereen die te maken heeft met kinderen en pubers: ouders, docenten en hulpverleners. Huizinga en Smidts bespreken gezond gedrag en gedragsproblemen op het gebied van executieve functies en bieden een handvat voor het omgaan met deze gedragsproblemen.
Dr. Mariëtte Huizinga is universitair docent aan de Afdeling Psychologie van de Universiteit van Amsterdam. Dr. Diana Smidts is kinderneuropsycholoog en gastmedewerker aan de Afdeling Psychologie van de Universiteit van Amsterdam.
* Uitgeverij: Nieuwezijds - ISBN /9789057123177 - mei 2011 - prijs € 19,95
door Mariëtte Baanders
Korte lontjes, wraak, vergelding: dagelijks komen er nieuwsberichten onze huiskamers binnen waarin de emoties hoog oplopen. Er lijken tegenwoordig geen normen voor emoties meer te bestaan. Het hedendaagse politieke debat als gevolg van het groeiende populisme en de emotie-tv zijn exemplarisch, maar ook heeft het al dan niet publieke- lijk laten gelden van emoties de laatste jaren een enorme vlucht genomen: 'zinloos geweld' op straat, hatemails aan politici, agressie tegen hulpverleners, maar bijvoorbeeld ook de uitzinnige vreugde over de voetbalprestaties van het Nederlands elftal.
Sociaalpsychologe Mariëtte Baanders laat in dit boek zien dat er nog wel degelijk emotienormen bestaan, die vaak per cultuur verschillen. Aan de hand van zowel empirische bevindingen als herkenbare voorbeelden uit de dagelijkse praktijk toont zij daarnaast hoe verstrekkend de gevolgen van die normen zijn voor ons gevoelsleven.
Mariëtte Baanders toont op overtuigende wijze aan waarom het belangrijk is dat wij onze oprechte emoties kennen en toelaten - voor zowel onszelf als de mensen om ons heen en de mentaliteit in de samenleving - om er vervolgens op een constructieve en beheerste manier richting aan te geven.
* Uitgeverij: Balans - ISBN /9789460033131- april 2011 - prijs € 19,95
door H. Groen, M. Drost, H. Nijman
De forensische geestelijke gezondheidszorg heeft zich de afgelopen jaren breed ontwikkeld. Behalve de exponentieel toegenomen wetenschappelijke inzichten is er duidelijk sprake van een toenemende integratie van de forensische sector met de reguliere geestelijke gezondheidszorg. Hoewel de ruime aandacht van de media dat soms niet doet vermoeden, is de forensische geestelijke gezondheidszorg uiteraard veel breder dan de tbs-sector alleen, en bestaat er een grote differentiatie in behandelaanbod en patiëntendoelgroepen. Het gaat om een grote groep hulpzoekenden en er spelen bovendien grote sociale en maatschappelijke belangenspelen om de ex-delinquenten geestelijk gezond te maken en te houden en zo recidive te voorkomen.
De ontwikkelingen die moeten helpen het recidivegevaar te monitoren, hebben een ferme wetenschappelijke basis gekregen en dat geldt eigenlijk voor de gehele forensische geestelijke gezondheidszorg.
In deze geheel herziene tweede druk van het Handboek forensische geestelijke gezondheidszorg, zijn de vernieuwingen en veranderingen van de afgelopen jaren verwerkt. Het handboek biedt een actuele staalkaart van de forensische zorg en begeleiding die momenteel te bieden is. De auteurs zijn vooraanstaande deskundigen in de talrijke deelgebieden van de forensische geestelijke gezondheidszorg. Het boek is bruikbaar voor academische opleidingen (klinische psychologie en psychiatrie), voor hbo-opleidingen (onder andere forensisch-psychiatrische verpleegkundigen en sociotherapeuten) en voor nascholing van afgestudeerde hulpverleners.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981837 - maart 2011 - prijs: € 49,00
Een verdiepende kijk op psychiatrie en psychotherapie
door J. Dirkx e.a.
In het psychodynamisch denken en handelen gaat het vooral om interpretatie en betekenisverlening en minder om de empirisch vast te stellen, objectieve waarheid. De psychodynamiek vertegenwoordigt meer een intersubjectieve zoektocht waarin een patiënt zich met zijn individuele en unieke achtergrond herkend en gezien voelt door de behandelaar. Een veilige plek waar de patiënt de eigen belevingswereld kan onderzoeken en de mogelijkheid krijgt vroeg aangeleerde maar onbruikbaar geworden gedragspatronen te verlaten.
In dit handboek staat het psychodynamisch perspectief op de psychopathologie centraal. Het psychodynamisch perspectief is op de eerste plaats schatplichtig aan het psychoanalytisch gedachtegoed maar omvat ook de aftakkingen, modificaties en uitweidingen van de psychoanalytische theorievorming en techniek zoals ze later ontstonden en nog altijd ontstaan.
De auteurs van dit boek zijn Nederlandse en Vlaamse experts die verschillende psychodynamische stromingen vertegenwoordigen. Zij zijn werkzaam in de klinische praktijk. Het Handboek psychodynamiek is niet alleen bedoeld voor psychiaters, psychotherapeuten, psychologen, en psychoanalytici. Ook zij die voor een dergelijk vak in opleiding zijn en postgraduate- of masterstudenten in psychologie en sociale wetenschappen kunnen hier de state of the art van het psychodynamisch gedachtegoed vinden. Ervaren psychoanalytici kunnen in dit handboek nieuwe kennis opdoen en bezonken gedachten opfrissen.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981875 - maart 2011 - prijs: € 49,00
Een leidraad voor gebruik en implementatie van meetinstrumenten
door drs. V.J.A. Buwalda e.a.
We staan in Nederland aan de vooravond van een grote verandering in de ggz, namelijk een poging tot het transparant maken van de uitkomsten van ons werk door middel van ROM (routine outcome monitoring). Het primaire doel van ROM is het kwantitatief evalueren van de behandeling van een patiënt, waardoor we de behandeling bij kunnen stellen of af kunnen sluiten. Secundaire doelen zijn: gegevensverzameling voor beleid, onderzoek en benchmarking. Het dienen van al deze doelen maakt ROM belangrijk, maar ook ingewikkeld.
In Praktijkboek ROM in de ggz beschrijven de auteurs in vijf delen de uitgangspunten voor de ontwikkeling en implementatie van ROM, waarbij de professional en de patiënt centraal staan. Gebruik en implementatie van ROM in de dagelijkse praktijk, worden uitgewerkt voor de kortdurende ambulante psychiatrie, voor de klinische setting en voor de langdurende psychiatrie. Meetinstrumenten die in de verschillende settings van pas komen en de criteria voor een keuze komen aan de orde, evenals ICT-toepassingen die ROM kunnen ondersteunen. Het boek besluit met de (on)mogelijkheden om ROM-data te gebruiken voor onderzoek en andere externe doeleinden.
Dit is het eerste Nederlandstalige boek over ROM. Wij hopen dat dit boek een bijdrage zal leveren aan het gebruik van ROM in de praktijk en het inzichtelijk maken van de resultaten van ons werk in de ggz. Dit boek is bedoeld om de ggz-professional te ondersteunen bij de implementatie en toepassing van ROM in de praktijk van alledag.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981851 - maart 2011 - prijs: € 44,00
Een praktijkboek voor de opleiding en de kliniek / verschijnt voorjaar 2011
door dr. R. van Westrhenen, E. Barkhof, W. Schermerhorn
In de psychiatrie en de algemene somatische praktijk hebben professionals regelmatig te maken met situaties waarbij gevaar en/of wilsonbekwaamheid gedwongen behandeling noodzakelijk maakt. Dit levert veel juridische vragen op, waarbij men vaak aanloopt tegen de ontoegankelijkheid van wetteksten en de relatieve onbekendheid met de kaders die de wetgeving biedt. Dit boek beoogt een zeer praktisch overzicht te geven van casuïstiek van uiteenlopende problemen, die te maken hebben met de wet Bopz en de Wgbo. Daarmee voorziet dit boek in een gat in de tot nu toe aanwezige literatuur op dit gebied. In twintig hoofdstukken zetten de auteurs op overzichtelijke wijze enkele veel voorkomende problemen uit de klinische psychiatrische en somatische praktijk neer, die alle een juridisch karakter hebben.
Het boek is in eerste instantie bedoeld voor psychiaters en psychiaters in opleiding, maar is tevens interessant voor huisartsen, SEH-artsen en overige medisch specialisten, inclusief de assistenten en coassistenten, die te maken krijgen met patiënten die wilsonbekwaam zijn en/of medisch noodzakelijke behandeling weigeren.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981820 - maart 2011 - prijs: € 47,00
door prof. dr. A.J.L.M. van Balkom e.a.
De groep angststoornissen staat sinds de komst van de DSM-III in 1980 hoog op de onderzoeksagenda van de psychiatrie en psychologie. Niet alleen werden afzonderlijk van elkaar ontwikkelde behandelmodaliteiten als de cognitieve gedragstherapie en behandeling met antidepressiva met elkaar in contact gebracht, vergeleken op effectiviteit en gecombineerd, ook kwam onderzoek naar de etiologie en preventie van angststoornissen op gang.
De relevantie van het onderwerp staat buiten kijf: angststoornissen behoren samen met de depressieve stoornis en middelenafhankelijkheid tot de common mental disorders. De groep angststoornissen staat in de top 10 van ziekten met de grootste ziektelast en gaan gepaard met een hoge mate van zorggebruik. Boeken die de groep angststoornissen tot nu toe tot onderwerp hadden, presenteerden de wetenschappelijke kennis vaak als een opsomming van feiten, terwijl de lezer geen integratie geboden werd. Wat miste was een Nederlandstalig handboek van internationaal niveau dat de wetenschappelijke evidentie op moderne wijze integraal presenteert in een samenhangend verband.
In dit handboek, waaraan Nederlandse toponderzoekers en topclinici op het gebied van angststoornissen meewerken, worden plaatsbepaling, geschiedenis, epidemiologie, diagnostiek, gevolgen, preventie, evidence-based behandelingen en etiologie uitgebreid en op praktische wijze besproken. Het boek presenteert de kennis geïntegreerd voor de eerste, tweede en derde lijn. Daarnaast bevat het boek een sectie 'nieuwe ontwikkelingen', waarin voor de toekomst beloftevolle, speciële onderwerpen aan bod komen.
Het boek is geschreven voor huisartsen, psychiaters, psychologen, psychotherapeuten, verpleegkundigen inclusief opleidelingen, zoals assistenten en coassistenten.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981783 - maart 2011 - prijs: € 49,00
door dr. W. Cahn e.a.
Schizofrenie geldt als een van de meest uitzichtloze diagnoses uit de psychiatrie/psychotherapie: wanen en hallucinaties als primaire symptomen en angst, depressie en paranoïdie als (enkele van de vele mogelijke) bijkomende beelden.
Logisch dat er wereldwijd heel veel onderzoek wordt gedaan naar schizofrenie. Momenteel vindt zelfs een heftig wetenschappelijk debat plaats over een nieuwe conceptualisering, compleet met nieuwe naamgevingssuggesties, van het syndroom. Vast staat dat individuele patiënten beter geholpen kunnen worden naarmate het syndroom minder amorf en meer gediversifieerd wordt benaderd.
Hoogste tijd dus ook om het Leerboek schizofrenie uit 1996 te vervangen. Dit nieuwe handboek is bedoeld voor de scholing en nascholing van psychiaters en psychotherapeuten. Het boek geeft een op de Nederlands- Vlaamse praktijk gericht overzicht van de actuele stand van zaken met betrekking tot etiologie, pathogenese, diagnostiek en behandeling van schizofrenie.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981790 - maart 2011 - prijs: € 49,00
door K.T. Mueser e.a.
Professionals in de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg komen vaak in aanraking met cliënten met psychiatrische symptomen en problemen die verband houden met hun alcohol- of drugsgebruik. Dit boek gaat over de manier waarop mensen met comorbide psychiatrische stoornissen en middelenmisbruik geholpen kunnen worden om met hun ziekte om te gaan, persoonlijke doelen te ontwikkelen en na te streven, en hun leven weer op te pakken. De sleutel tot een effectieve behandeling voor cliënten met een dubbele diagnose is de naadloze integratie van psychiatrische interventies en interventies voor middelenmisbruik. Op die manier is een samenhangend en eensluidend zorgsysteem te creëren. In dit boek wordt een handreiking gegeven voor het opzetten, organiseren, leveren en evalueren van geïntegreerde hulpverlening voor mensen met een dubbele diagnose.
Geïntegreerde behandeling van dubbele diagnose is een vertaling van het Amerikaanse boek Integrated treatment for dual disorders, geschreven door Kim T. Mueser en anderen. Dit boek, dat inmiddels doorgaat voor een standaardwerk voor iedereen die met dubbele-diagnosecliënten werkt, stamt uit 2003 maar heeft nog niets aan zeggenschap en relevantie ingeboet. De hier beschreven behandelmethode, ook wel IDDT genoemd (integrated dual disorder treatment), wordt in een groeiend aantal Nederlandse instellingen toegepast. Het ontbrak tot nu toe echter aan een heldere Nederlandstalige instructie die alle aspecten beschrijft van de behandeling voor cliënten met een dubbele diagnose. Met deze vertaling hopen we hierin te voorzien. De vertaling van het boek is een initiatief van het Landelijk Expertisecentrum Dubbele Diagnose (LEDD).
Dit boek is bedoeld voor begeleiders en behandelaars die de essentiële interventies uitvoeren en voor managers die programma's voor dubbele diagnose opzetten. Het boek is tevens geschikt als naslagwerk voor cliënten, familieleden en andere hulpverleners die zich willen verdiepen in de behandeling van cliënten met een geïntegreerde, fasegerichte dubbele diagnose.
* Uitgeverij: De Tijdstroom - ISBN /9789058981868 - april 2011 - prijs: € 58,00
door Mariet Clerkx, Roel de Groot, Frits Prins (Red.)
De puberteit is een moeilijke en heftige leeftijd die men kan beschrijven als een periode van grote innerlijke onrust en een fase van ingrijpende veranderingen in lichaamsfuncties en gedrag. Dit boek behandelt aspecten van de ontwikkeling en mogelijke problemen in de levensfase van de puber.
Na een algemene inleiding gaan diverse auteurs in op onderwerpen als: jongeren en seks, seksualiteit tegen de multi- culturele achtergrond, verslaving, comorbiditeit, overgewicht, de rol van internet,... De woorden puberteit en adolescentie hebben beide betrekking op opgroeiende jongeren, maar situeren zich op verschillende domeinen. De eerste puberteit speelt zich al af in de kleuterperiode en valt buiten de inhoud van dit boek. Grensoverschrijdend gedrag van pubers focust op jongeren die op zoek zijn naar psychologische maturiteit en sociale autonomie.
Over de Auteurs
Mariet Clerkx werkt als psychiater bij Altrecht GGZ, afdeling Wier. Tevens is zij verbonden als consulent psychiater aan Bartimeushage, aan Amerpoort/Sherpa, en doet zij geregeld consulten voor CCE Utrecht.
Roel de Groot werkte als docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. In het voortgezet onderwijs adviseert hij over leerproblemen (vmbo). Recent schreef hij o.a. Spelenderwijs wijzer worden (Garant, 2010).
Frits Prins studeerde orthopedagogiek in Utrecht en Groningen. Hij was werkzaam in een kinderrevalidatiecentrum en in het speciaal onderwijs. Momenteel is hij bestuursvoorzitter van het Orthopedagogisch Centrum: de Ambelt.
* Uitgeverij: Garant uitgevers - ISBN /9789044127201 - jan 2011 - prijs € 24,80
door Steven Meijer & Wies van den Bosch
Het Vademecum Dialectische gedragstherapie - blijven zoeken naar balans is de volledig herziene uitgave van het eerdere Zoeken naar balans, verschenen in 2002. Er is voor de huidige ondertitel gekozen omdat het werken met cliënten met een ernstige borderlineproblematiek nooit zal leiden tot een comfortabel evenwicht. Therapeuten zullen altijd blijven zoeken naar het vinden van het evenwicht om het vervolgens te moeten verstoren. Dit is immers het voortdurende proces van dialectiek.
De auteurs hebben de zoektocht naar een betere toepassing van dialectische gedragstherapie (dgt) voortgezet. Ze zijn blijven zoeken naar een verdere uitwerking van de dgt-concepten die door Linehan zijn geformuleerd, naar een geavanceerdere toepassing van dgt-behandelinterventies en naar een concretere illustratie van deze aspecten. De lijst van besproken begrippen is uitgebreid. Vrijwel alle begrippen die zich daarvoor lenen, zijn geïllustreerd met voorbeelden. Nieuwe ontwikkelingen en zienswijzen zijn toegevoegd. In deze herziene uitgave wordt nog meer stilgestaan bij de effectiviteit van dgt, het vormgeven van de consultatieteambespreking en het toepassen van gedragstherapeutische analyses en interventies.
Dit boek is voortgekomen uit het jarenlang opdoen van ervaring met dgt in het werken met borderlinecliënten. Ook uit het onderrichten en begeleiden van dgt-consultatieteams alsmede het superviseren van individueel dgt-therapeuten werd belangrijke input verkregen. De auteurs hebben richting kunnen geven aan de ontwikkeling van dgt in Nederland. Bij dit alles is het nauwe collegiale contact met Linehan en de medewerkers van haar kliniek door de jaren heen een bron van inspiratie gebleken.
Dit boek is bedoeld voor beginnende, maar ook voor ervaren dgt-therapeuten. Cliënten die in dgt-behandeling zijn of overwegen dgt te volgen kunnen dit boek eveneens ter hand nemen.
* Uitgeverij: Pearson - ISBN /9789026522352 - jan 2011 - prijs € 27,50