Logo CCGT
  • Home
  • Therapieën
  • Relevante websites
  • Actueel
  • Bronnen
  • Encyclopedisch woordenboek
  • Opleidingen
  • Informatie
Foto CCGT
 


CCGT

Actueel

  • Persoonlijkheidsprobleem: lief en leed in relaties!
  • Kind met risicogen eet problemen weg
  • ADHD'er raakt in testsituatie niet sneller afgeleid
  • Activiteiten Pandora stoppen goeddeels
  • Parel voor HEE
  • Alcohol- en cannabisgebruik vergroten kans op spijbelen en schooluitval
  • Behoefte aan meer ondersteuning
  • NVvP Visiedocument
  • Amerikaans onderzoek psychische stoornissen bij jonge kinderen
  • Ouderen aan de fles: de zorgelijke trend zet door
  • Angststoornissen bij ouderen goed te behandelen
  • GGZ Kennisdag 2010 over geestelijk gezonde gemeente
  • Kinderen zijn suggestief voor onwaar negatief bericht
  • Opleiding tot psychiater sterk gemoderniseerd
  • Oudertraining werkt bij ADHD


Persoonlijkheidsproblemen: lief en leed in relaties!

De CCGT redactie is verbaasd over de vele forums die de laatste jaren zijn ontstaan over reacties als het gaat om ervaringen (overigens vooral van vrouwen) over probleemrela-
ties met hun partner zoals met problemen van narcistische of egoïstische aard.
Vooral vreemd is dat hoewel zoiets als narcisme vaker en meer agressief voorkomt bij het mannelijk geslacht, het toch opvallend is dat vrouwen hier meer mee zitten kennelijk dan mannen, die natuurlijk ook ervaring moeten hebben met narcistische vrouwen, maar daar kennelijk niet over willen communiceren

Het CCGT besteedt dit jaar 2010 speciaal aandacht aan vragen zoals:

  • Wat is een persoonlijkheidsstoornis?
  • Het begrip persoonlijkheids(stoornis) vanuit verschillende zienswijzen of therapiestromingen.
  • En hoe is een PS te behandelen, daar gaat het immmers om!
  • Daarom: is een behandeling van een PS realistisch?
  • enzovoorts.

Zie verder op onze website: www.ccgt.nl > bronnen > capita selecta
* Piet van der Ploeg - CCGT - februari 2010

Kind met risicogen eet problemen weg

Sommige kinderen hebben een risicogen dat kan zorgen voor een dopaminetekort. Als zijn daarnaast ook opgroeien bij ouders die hen op een manipulatieve manier controleren en chanteren, zijn zij eerder geneigd om hun problemen weg te eten en emotionele eters te worden.
Die conclusies trekt Tatjana van Strien van de Radboud Universiteit Nijmegen uit haar onderzoek onder 279 jongeren. Een op de drie jongeren blijkt het risicogen te hebben, dat kan zorgen voor een tekort aan dopamine, een stofje dat een gevoel van welzijn geeft. Daarnaast geeft 12 procent aan dat manipulatieve controle door een of beide ouders vaak of zeer vaak voorkomt. Als dat samengaat met een dopaminetekort, hebben die jongeren een groot risico om emotioneel te gaan eten. De jongeren gaan fysiologische reacties bij emoties met gevoelens van honger verwarren. Dat maakt hen 'gevoelsblind', aldus de onderzoeker.
* Bron: psycholoog.net/Radboud Universiteit Nijmegen - 4 maart 2010

ADHD'er raakt in testsituatie niet sneller afgeleid

In een experimentele testsituatie is het lastig het verschil in afleidbaarheid vast te stellen tussen iemand met ADHD en een gemiddeld persoon. Dit stelt Rosa van Mourik op basis van haar onderzoek. Zij promoveert op 16 februari aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Mensen met ADHD zijn vaak impulsief, beweeglijk en snel afgeleid. In de afleidingsexperimenten van Van Mourik reageerden de hersenen van kinderen met ADHD iets anders dan die van andere kinderen, maar ze presteerden niet slechter. Van Mourik pleit er nu voor om naast in onderzoeksituatie ook in het dagelijks leven te testen hoe gemakkelijk de kinderen zich laten afleiden. Er zijn overigens wel tests voor volgehouden aandacht bij saaie monotone, waarop kinderen met ADHD wel veel lagere scores behalen dan de meeste andere kinderen.
* Bron: psycholoog.net - 3 februari 2010

Activiteiten Pandora stoppen goeddeels

Op 1 februari beëindigt de stichting Pandora haar professionele werkzaamheden ten behoeve van psychiatrische patiënten. De vrijwillige activiteiten worden overgedragen aan de stichting samenwerking Cliëntenbond-Voice.
Oorzaak voor de beëindiging van de werkzaamheden van Pandora is het besluit van het ministerie van Volksgezondheid om de structurele subsidie vrijwel geheel te staken. Ook de vorig jaar bij VWS ingediende projectvoorstellen werden afgewezen. Het bestuur van de stichting Pandora had daardoor geen andere keus om het kantoor te liquideren. De dienstverbanden van de medewerkers zijn na januari afgelopen en het kantoor wordt gesloten. De websites werkenpsyche.nl en zogeknogniet.nl gaan uit de lucht. De site www.stichtingpandora.nl blijft overigens bereikbaar.
Kwetsbare positie
De Pandora Helpdesk, de Pandora Depressielijn, de voorlichtingen en het Forum gaan over naar de stichting samenwerking Cliëntenbond-Voice. Directeur Marijke Knuttel vindt het groot belang dat een landelijke, algemene cliëntenorganisatie zich blijft inzetten 'om de kwetsbare positie van (ex)psychiatrische patiënten te verbeteren'.
Bijzonder aangedaan
Knuttel zegt dat het 'een groot verlies is dat zo een eind is gekomen aan de bijzondere werkwijze van Pandora: de combinatie van ervaringsdeskundigheid, professionaliteit en creativiteit'. Over de stemming onder werknemers en vrijwilligers wil ze alleen maar kwijt dat 'iedereen bijzonder aangedaan is'. (MvK)
Lees de laatste nieuwsbrief van Pandora op www.stichtingpandora.nl
* Bron: GGznieuws.nl - 29 januari 2010

Parel voor HEE

Tijdens de GGZ Kennisdag op 21 januari werd de Parel van ZonMw uitgereikt aan Wilma Boevink, initiatiefnemer van HEE. HEE staat voor Herstel, Empowerment en ervaringsdeskundigheid in HEE-groepen verkennen cliënten met ernstig en langdurig psychisch lijden hun eigen kracht en mogelijkheden. Zij leren in deze groepen hun eigen pijnlijke ervaringen te zien als bron van kennis. Kennis die kan bijdragen aan hun herstel.
De deelnemers aan HEE-groepen delen ook hun ervaringskennis met anderen. Er worden studiedagen en cursussen over herstel georganiseerd voor andere cliënten van de GGz en voor professionals. Dit helpt de kwaliteit van de zorg te verbeteren.
Hulp door professionals kan immers niet alleen bijdragen aan herstel en empowerment maar ook de zelfstandigheid van cliënten ondermijnen. Aandacht voor herstel betekent dan ook een andee manier van werken voor zorgverleners: met respect voor de ervaringsdeskundigheid van cliënten. Die manier van werken sluit aan bij visies rond rehabilitatie binnen de GGZ.
De Parel van ZonMw werd uitgereikt door Jos de Beer, directeur van GGZ Nederland en bestuurslid van ZonMw. Bij afwezigheid van Wilma Boevink werd de prijs in ontvangst genomen door Hans Kroon (hoof Re-integratie van het Trimbos-instituut) en Marianne van Bakel (coach/coördinator HEE van het Trimbos-instituut).
* Bron: Trimbos Instituut - 25 januari 2010

Alcohol- en cannabisgebruik vergroten kans op spijbelen en schooluitval

Alcoholgebruik en cannabisgebruik zijn risicofactoren voor spijbelen, een geringere schoolmotivatie, verminderde schoolprestaties en schooluitval.
Dit blijkt uit het onderzoeksrapport 'Middelengebruik en voortijdig schoolverlaten' (pdf) van het Trimbos-instituut in samenwerking met de Universiteit Utrecht. Het onderzoek is onder leiding van dr. Tom ter Bogt uitgevoerd in opdracht van het ministerie OC&W en het ministerie van VWS. Staatssecretaris Van Bijsterveldt van OCW heeft vandaag het eerste exemplaar van het onderzoeksrapport in ontvangst genomen.
Het rapport bestaat uit een tweetal onderzoeken. Deze onderzoeken zijn in de loop van 2009 uitgevoerd om de aard en omvang van problemen op school in samenhang met alcohol- en cannabisgebruik in kaart te brengen. De onderzoekers zochten het antwoord op de volgende vragen:

1. In hoeverre veroorzaken alcohol- en cannabisgebruik spijbelen, verminderde schoolprestaties en schooluitval onder scholieren?
2. In hoeverre zien docenten alcohol- en cannabisgebruik als oorzaak voor schooluitval?

Middelengebruik en spijbelen: een wederzijdse relatie
Uit beide onderzoeken blijkt dat frequent alcoholgebruik (inclusief dronkenschap) en cannabisgebruik risicofactoren zijn voor spijbelen, een geringere schoolmotivatie en verminderde schoolprestaties. Dit zijn op hun beurt weer voorspellende factoren voor schooluitval. Verder kan geconcludeerd worden dat dit middelengebruik voor alle jongeren gerelateerd is aan problemen met school, maar voor meisjes meer dan jongens, voor jongere adolescenten meer dan voor oudere, en voor hoger opgeleiden meer dan voor laagopgeleiden.
* Bron: Trimbos Instituut - 21 januari 2010

Behoefte aan meer ondersteuning

Onder docenten en mentoren bestaat onzekerheid over de mate waarin middelengebruik precies bijdraagt aan schooluitval, maar dat het een factor van belang is, wordt erkend. Uit het onderzoek blijkt verder dat de VMBO- en MBO-scholen vooral behoefte hebben aan meer ondersteuning om met dit probleem om te kunnen gaan, met namen op het gebied van middelengebruik in relatie tot schoolverzuim. Bovendien geldt het ter sprake brengen van problematisch gebruik en verslaving onder leerlingen voor veel docenten en leerlingen nog als een taboe.
Informatie voor de pers:
Wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met Miranda Thoen (030 - 297 1107, 06 - 5139 5407) en Marjan Heuving (030 - 297 11 38, 06 - 5139 5629), voorlichters van het Trimbos-instituut.
* Bron: Trimbos Instituut - 20 januari 2010

Drop tijdens zwangerschap vergroot kans op gedragsprobleem bij kind

Moeders die tijdens de periode van zwangerschap grote hoeveelheden drop consumeren, geven hun kindje grote kans op het ontwikkelen van gedragsproblemen, waaronder ADHD, en een lager IQ. Dat blijkt uit recent Fins onderzoek, waarbij 321 achtjarige kinderen waren betrokken.
Van deze groep achtjarige kinderen was bekend hoeveel drop hun moeders tijdens zwangerschap hadden gesnoept. De kinderen werden psychologisch onderzocht waarbij diverse cognitieve functies werden gemeten, waaronder woordenschat, geheugen en ruimtelijk inzicht. Gedrag werd via de ouders vastgesteld door middel van een standaard vragenlijst.
Uit de data blijkt dat vrouwen die meer dan 500 mg glycyrrhizinezuur binnenkregen, verhoogde kans hadden op een kind met lager IQ dat gedragsproblemen vertoont. 500 mg glycyrrhizinezuur komt overeen met 100 gram dropjes.
Men veronderstelt dat een bestanddeel van drop, dat ook in zoethout voorkomt, de functie van de placenta belemmert. Daardoor kunnen stresshormonen van moeder op baby worden doorgegeven en die hebben dan rechtstreekse negatieve invloed op de hersenontwikkeling van het kindje.
Het advies van de Finnen is dan ook dat vrouwen die in verwachting zijn beter geen of weinig drop innemen.
Het onderzoek sluit aan bij een andere studie die laat zien dat het eten van drop samengaat met een korter durende zwangerschap.
* Bron: psychologie.net /American Journal of Epidemiology en Universiteit van Edinburgh - 18 januari 2010

Lijnen helpt jongere niet

Uit nieuwe data blijkt dat jongeren tussen de 12 en de 18 jaar die lijnen niet meer afvallen dan hun leeftijdsgenoten die niet aan de lijn doen. Dat blijkt uit het proefschrift van Harriëtte Snoek die in januari 2010 promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij denkt dat lijnende jongeren geen gewicht verliezen, doordat ze in de periodes dat ze lijnen ook vreetbuiten hebben.
Een belangrijk gegeven is dat ouders invloed hebben op het eetgedrag van hun kinderen en op de tevredenheid met hun figuur. Kinderen zijn vaker ontevreden met zichzelf als hun ouders kritisch zijn. Gebrek aan zelfrespect en eigenwaarde kan leiden tot eetproblemen.
Beter dan 'lijnen' kunnen jongeren kiezen voor een blijvend gezonde levensstijl die het consumeren van teveel aan suikers, snel verteerbare koolhydraten en overvette happen voorkomt.
* Bron: psychologie.net / Radboud Universiteit - 11 januari 2010

NVvP Visiedocument

Het psychiatrische werkveld is complex. Als vertegenwoordiger van Nederlandse psychiaters ziet de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) het als haar taak om het voortouw te nemen bij het bepalen van de plaats en koers van de psychiatrie en de beroepsgroep. Het NVvP-Visiedocument (december 2009) schetst een beeld van de huidige en toekomstige situatie van de psychiatrie en de psychiater. Het geeft richting aan de vereniging om tot gecoördineerd handelen te komen van bestuur, ledenraad en alle andere actieve leden binnen de vereniging. In het Visiedocument wordt ingegaan op de psychiatrie als wetenschap, de verwachtingen die de samenleving ten aanzien van de psychiatrie heeft, de positie van de psychiater, en de (omgevings)aspecten die de uitvoerende praktijk van de psychiater bepalen. Het Visiedocument zal als uitgangspunt worden gebruikt voor het ontwikkelen van een volgend beleidsplan van de vereniging.
* Bron: NVvP - 16 december 2009
Klik hier voor het NVvP-Visiedocument

Amerikaans onderzoek psychische stoornissen bij jonge kinderen

CCGT

Slechts de helft van de Amerikaanse kinderen en teenagers met verschillende psychische stoornissen krijgen professionele hulp. Dit blijkt uit een representatief onderzoek uitgevoerd in opdracht van het National Institute of Mental Health (NIMH). Het onder-
zoek geeft ook een uitgebreid overzicht over de prevalentie van psychische stoornissen.
* Bron: Trimbos Nieuws / NIMH - 14 december 2009
Klik hier voor het origineel

Ouderen aan de fles: de zorgelijke trend zet door

CCGT

Opnieuw stijging drinkende senioren in verslavingszorg
Nog steeds stijgt het aantal 55-plussers met drankproblemen in de verslavingszorg fors. Inmiddels is bijna één op de 4 cliënten in de verslavingszorg een 55-plusser, in 1999 was dit nog één op de zeven. Toen waren er 3500 cliënten met alcoholproblemen, in 2008 zijn dit er meer dan 7500. Tweederde van die stijging vond plaats in de afgelopen 5 jaar. Dit zijn nieuwe cijfers van de Stichting Informatie Voorziening Zorg uit het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem die in samenwerking met het Trimbos-instituut zijn aangeleverd voor het 2e Nationaal Alcoholcongres op 3 december in Nieuwegein.

Het Trimbos-instituut presenteert sinds een aantal jaar in samenwerking met onder meer de Stichting Informatievoorziening Zorg (IVZ) cijfers over het alcoholgebruik onder senioren. Hieruit blijkt, dat de problematiek onder 55-plussers de afgelopen 10 jaar meer dan verdubbeld is. Hetzelfde beeld blijkt nu weer uit de nieuwste (voorlopige) cijfers over 2008. Wordt rekening gehouden met de vergrijzing in Nederland, dan is de stijging iets minder, maar nog steeds tegen de 100%. Stonden in 1999 nog van elke 10.000 mannelijke 55-plussers vijftien personen ingeschreven bij de verslavingszorg voor alcoholproblemen, inmiddels zijn dit er 25. Bij de vrouwen gaat de stijging nog sneller: van vijf naar tien, een verdubbeling.

De stijging onder senioren gaat naar verhouding sneller. Als gevolg van deze zorgwekkende signalen van de laatste jaren heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het Partnership Vroegsignalering Alcohol gevraagd een protocol te ontwikkelen voor Spoedeisende Eerste Hulpafdelingen in ziekenhuizen. Vooral bedoeld voor het signaleren van alcoholproblematiek bij valincidenten. Maar ook bij andere klachten, die vaak samenhangen met overmatig alcoholgebruik, zoals maag- en darmklachten wordt doorgevraagd op het alcoholgebruik. Het protocol is ontwikkeld door het Trimbos-instituut en het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie. Met het protocol wordt momenteel geëxperimenteerd in twee Utrechtse ziekenhuizen.
* Bron: Trimbos Nieuws - 3 december 2009

Angststoornissen bij ouderen goed te behandelen

CCGT

Ouderen met angststoornissen zijn het best te behandelen met cognitieve gedragstherapie. Behandeling met antidepressiva is weliswaar even effectief, maar heeft nadelen vanwege de kans op reacties met andere medicijnen die ouderen vaak gebruiken. Dat blijkt uit onderzoek waarop psychiater Gert-Jan Hendriks op 1 december promoveerde aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Ongeveer tien procent van de ouderen heeft last van angststoornissen. De klachten kunnen goed worden behandeld, maar bij negen van de tien ouderen gebeurt dat niet. Ze hebben ermee leren leven, maar komen wel bij de huisarts met klachten. Een juiste diagnose en een goede behandeling geeft hen hun zelfstandigheid terug en draagt bij aan hun kwaliteit van leven. Dat ouderen niet meer zouden kunnen profiteren van een psychologische behandeling klopt niet. Vergeleken met jongere mensen, reageren ouderen net zo goed of zelfs beter op cognitieve gedragstherapie.

Voor het eerst onderzocht Gert-Jan Hendriks of ouderen met een paniekstoornis beter met antidepressiva of met cognitieve gedragstherapie behandeld kunnen worden. Beide behandelingen verschillen niet in effectiviteit. Maar vanwege het risico op bijwerkingen van antidepressiva (vallen en botbreuken), de combinatie met andere medicijnen én het feit dat ouderen vaak een antipathie hebben tegen het gebruik van antidepressiva, is Hendriks voorstander van behandeling met cognitieve gedragstherapie.
* Bron: Radbout Universiteit Nijmegen - 1 december 2009

GGZ Kennisdag 2010 over geestelijk gezonde gemeente

CCGT

Op 21 januari 2010 vindt de GGZ Kennisdag plaats. Deze keer geheel gewijd aan investeren in de psychische gezondheid in de gemeente.
Op de GGZ Kennisdag kunnen gemeenten en gezondheidsprofessionals volop kennis nemen van aanbod en mogelijkheden om het psychisch welbevinden van burgers te bevorderen en zo gezondheidswinst te boeken. In workshops wordt van gedachten gewisseld over thema's als langdurige klachten en chroniciteit, psychische gezondheid bevolking, sociaal economische gezondheidsverschillen, en psychische gezondheid jeugd.
De GGZ Kennisdag 2010 wordt georganiseerd door het Trimbos-instituut, ZonMw en GGZ Nederland.
* Bron: Trimbos instituut - 25 november 2009

Kinderen zijn suggestief voor onwaar negatief bericht

CCGT

Kinderen zijn meer geneigd valse herinneringen te ontwikkelingen over een fictieve negatieve gebeurtenis dan over een fictieve neutrale gebeurtenis. Dat concludeert onderzoek van Henry Otgaar in zijn promotieonderzoek.
Volgens deze onderzoeker zijn resultaten van zijn onderzoek van groot belang voor rechtszaken waarin kinderen gehoord worden. Die gaan immers vaak over negatieve gebeurtenissen.
Hij vertelde kinderen van 7 jaar een onwaar verhaal dat een negatieve en een neutrale gebeurtenis beschreef. De negatieve gebeurtenis ging over het beschuldigd worden van afkijken en de neutrale over verhuizing naar een andere klas. De kinderen bleken de gebeurtenis over de beschuldiging aanmerkelijk beter te onthouden.
Verder bleek uit het dat kinderen zich verzonnen gebeurtenissen gaan herinneren door suggestieve interviewtechnieken. De kans op onjuiste herinneringen neemt toe als kinderen veel kennis over de gebeurtenissen hebben.
* Bron: psycholoog.net/ UvM - 18 november 2009

Opleiding tot psychiater sterk gemoderniseerd

CCGT

Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) presenteert nieuw opleidingsplan HOOP
Competentiegericht leren, meer toetsing, integratie van een aandachtsgebied binnen 4,5 jaar opleiding en thematische stages: de belangrijkste veranderingen in het nieuwe opleidingsplan psychiatrie. De NVvP presenteerde onlangs het opleidingsplan Herziening Opleiding en Onderwijs Psychiatrie (HOOP) op een congres gewijd aan de voorbereidingen van de invoering ervan per januari 2011. In het gemoderniseerde plan zijn alle eisen die worden gesteld aan de opleiding tot psychiater, de opleider en de opleidingsinstelling opgenomen.

Nieuwe ideologie
Maatregelen van de overheid om opleidingen tot medisch specialist korter te laten duren en ze beter aan te laten sluiten bij de studie Geneeskunde, hebben tot veranderingen in de eisen voor de opleidingen geleid. Aanleiding tot een grootschalige modernisering van alle medische vervolgopleidingen, waaronder die van opleiding tot psychiater.
De NVvP heeft de afgelopen jaren onder leiding van prof. dr. Michiel Hengeveld* en met grote inspanning van vele andere psychiaters aan de modernisering van het opleidingsplan gewerkt en start nu met de implementatie ervan. Achter het plan zit een nieuwe ideologie: door competentiegericht opleiden naar het Canadees model CanMEDS, dat zeven algemene competenties van medisch specialisten benoemt, worden de maatschappelijke en sociale componenten van het vak explicieter gemaakt. Psychiaters in opleiding worden niet alleen onderwezen in medische kennis; het helpt hen ook andere vaardigheden als communicatie, samenwerking en maatschappelijk handelen te ontwikkelen.

Veranderingen
Positief aan het plan is ook dat er nadrukkelijker en deskundiger getoetst gaat worden. Naast de kennistoets die jaarlijks wordt afgenomen komen er nu ook observatietoetsen bij en krijgt feedback een prominentere rol. Ook de opzet van de opleiding verandert. Voorheen bestond alleen een aparte opleiding tot kinderpsychiater, waarvan één van de twee extra jaren viel buiten de opleiding. Nu kan er binnen 4,5 jaar opleiding gekozen worden voor een specifiek aandachtsgebied, te weten kinderpsychiatrie, volwassenenpsychiatrie en het nieuw ingevoerde aandachtsgebied ouderenpsychiatrie. Behalve aandachtsgebieden zijn in de opleiding ook 'thema's' ingevoerd, zoals verslavingspsychiatrie of forensische psychiatrie. Per stage kunnen meerdere thema's aan de orde komen en kunnen assistenten zelf combineren.
Het Opleidingsplan HOOP is voor 45 euro te bestellen bij Uitgeverij de Tijdstroom, www.tijdstroom.nl of via het secretariaat van de vereniging, tel. 030-2823303 030-2823303 .
* Prof. dr. Michiel Hengeveld is psychiater en voorzitter van het Concilium Psychiatricum van de NVvP. Vanwege zijn inzet en inspanning voor het opleidingsplan HOOP is hij op 4 september jl. benoemd tot Lid van Verdienste van de NVvP.
* Bron: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) - 10 oktober 2009

Oudertraining werkt bij ADHD

CCGT

Kinderen met ADHD hebben er baat bij als hun ouders een oudertraining volgen. Die maakt dat de kinderen minder ongehoorzaam of opstandig worden en minder last hebben hebben van driftbuien en angst- en stemmingsklachten. Dat blijkt uit het proefschrift 'Behavioral parent training for children with ADHD', waarop Barbara van den Hoofdakker op 7 oktober promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Zij onderzocht 94 kinderen van 4 tot 12 jaar met ADHD en gedragsproblemen. De ouders van de helft van deze kinderen kregen alleen reguliere zorg; de ouders van de andere helft kregen daar bovenop een oudertraining. Die bestond uit twaalf groepssessies van twee uur, waarin de ouders onder meer leerden hoe ze het dagelijkse leven van hun kind kunnen structureren, hoe ze hun kinderen kunnen instrueren en hoe ze gewenst gedrag kunnen belonen.
* Bron: psycholoog.net/ Rijksuniversiteit Groningen - 4 oktober 2009

Copyright 2008 CCGT. Webdesign:   Oogopslag Webcommunicatie.    Contact  CCGT.